Umowa majątkowa małżeńska w Polsce (potocznie intercyza od łacińskiej nazwy „intercisa”) to jedna z możliwości dopuszczonych przez ustawodawstwo, na podstawie której można wykluczyć powstanie między małżonkami prawnie ustanowionej wspólności majątkowej.
Dzięki zawarciu umowy majątkowej małżeńskiej obie strony mogą zabezpieczyć swoje interesy finansowe i materialne po ślubie. Ustawodawca dopuszcza również, aby na podstawie tej samej umowy niezwłocznie nastąpił całkowity rozdział majątków małżonków. W praktyce oznacza to, że cały majątek, jaki każda strona nabyła w czasie trwania małżeństwa, będzie stanowił własność wyłącznie tego małżonka, który go nabył.
Niewątpliwą zaletą podpisania umowy małżeńskiej jest to, że od momentu jej zawarcia każdy z małżonków może dowolnie dysponować swoim majątkiem bez konieczności uzyskania zgody drugiego małżonka czy obciążania jego finansów. W praktyce oznacza to m.in., że każda ze stron może niezależnie uzyskać w banku kredyt, a w przypadku niewypełnienia zobowiązań wynikających z jego warunków odpowiedzialność ponosi tylko ta osoba, która ten kredyt zaciągnęła. Majątkowa umowa małżeńska chroni także majątek jednego z małżonków, w przypadku gdy przeciwko drugiemu toczy się postępowanie egzekucyjne.
Umowa małżeńska w Polsce, jak wynika z treści art. 47 §1 Kodeksu rodzinnego RP, musi być zawarta w formie aktu notarialnego (w przeciwnym razie intercyza będzie nieprawomocna, a jej postanowienia uznane zostaną za nieważne). Należy również pamiętać, że dokument, o którym mowa w tym artykule, może być podpisany między zainteresowanymi stronami jeszcze przed zawarciem małżeństwa.
Koszt podpisania intercyzy u notariusza powinien wynosić ok. 400 zł – to maksymalna stawka wg Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie maksymalnych stawek notarialnych. Od taksy notarialnej należy opłacić także 23-procentowy podatek VAT oraz podatek od czynności cywilnoprawnych (w tym wypadku 38 zł).
Intercyza w Polsce może być w każdej chwili zmieniona lub rozwiązana. W przypadku rozwiązania umowy w okresie, w którym małżonkowie pozostają w związku małżeńskim, powstaje między nimi wspólność majątkowa, chyba że strony postanowią inaczej.
Majątkową umowę małżeńską można zawrzeć tylko za dobrowolną zgodą obu stron. Często zdarza się, że jeden z małżonków nie chce nawet słyszeć o podpisaniu intercyzy. W takim przypadku droga do notariusza jest zamknięta i para musi rozstrzygnąć tę sytuację w sądzie. Po skierowaniu stosownego roszczenia do postępowania sądowego sąd wyda orzeczenie uznające roszczenie lub odrzucające je. W samym pozwie powód musi wskazać argumenty, dla których domaga się wprowadzenia rozdzielności majątkowej.
Zdj. główne: Ty Welch/unsplash.com
